ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΖΙΚΟΥ ΠΟΥ ΠΗΓΑΖΕΙ ΑΠΟ ΥΛΙΚΕΣ ΑΙΤΙΕΣ 1700-1870

Engels:«Taktik  der  Infanterie  aus  den materiellen Ursachen abgeleitet» ,ΜΕW, τ.20, κεφ.297 

Μετάφραση-Επιμέλεια, Ν .Γκλεζάκος Αθήνα 2013

 Το 14^ο αιώνα στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη έγιναν γνωστά η πυρίτιδα και τα πυροβόλα όπλα, και το κάθε σχολιαρόπαιδο ξέρει πως αυτές οι καθαρά τεχνικές πρόοδοι επαναστατικοποίησαν  ολόκληρη την τέχνη του πολέμου. Όμως αυτή η επανάσταση πραγματοποιήθηκε πολύ αργά. Τα πρώτα πυροβόλα όπλα ήταν πολύ χονδροειδή, ιδίως τα αρκεβούζια. Και παρόλο που εφευρέθηκαν έγκαιρα ένα πλήθος από λεπτομερειακές τελειοποιήσεις –η ραβδωτή κάννη, ο οπισθογεμής οπλισμός, ο εμπυρέας με το ασφάλιστρο, κ.τ.λ- , ωστόσο χρειάστηκαν πάνω από 300 χρόνια, ως το τέλος του 17^ου αιώνα, ώσπου να κατασκευαστεί ένα τουφέκι κατάλληλο για τον εξοπλισμό ολόκληρου του πεζικού.